นิทรรศการเดี่ยว · Keelung Museum of Art, 2025

คำตอบ (Answer) ── นิทรรศการเดี่ยวครั้งแรกของ HSU, Che-jui

ภัณฑารักษ์: CHIANG, Li-hua ↗ (ศาสตราจารย์ประจำ Center for General Education, National Taiwan University of Arts; ปริญญาเอกด้านทัศนศิลป์จาก Université Paris 1 Panthéon-Sorbonne)
สถานที่: Keelung Museum of Art ห้องจัดแสดง M02 และ M03 (No. 181, Xinyi Rd., Zhongzheng Dist., Keelung City ↗)
วันที่: 2025/06/17–07/06 อังคาร–อาทิตย์ 09:00–17:00 เข้าชมฟรี
เปิดนิทรรศการ: 2025/06/21 (เสาร์) 14:00 วันครีษมายัน
เสวนา: 2025/06/28 (เสาร์) 14:00
วิทยากรรับเชิญ: YAO, Jui-chung (อาจารย์พิเศษ Taipei National University of the Arts และ Department of Fine Arts, National Taiwan Normal University)

ขอขอบคุณ NTU Photo Club, Society of Photographic Museum and Culture of Taiwan, NTU Tarot Club, Han Men Wu Ji และ Hejing Atelier Design ที่ให้คำแนะนำตลอดเส้นทางนี้

ภาพพิมพ์ โปสเตอร์ และการ์ด: ขอขอบคุณ CHEN, Pin-hua ผู้อำนวยการ Taiwan Permanent Original Content Co., Ltd. และ beholdingcell Art Space (Instagram ↗).

ภาพการจัดแสดง · ห้องจัดแสดง M02 และ M03

📸 ภาพการจัดแสดงได้รับความอนุเคราะห์จาก PENG, Sung-wei (ที่ปรึกษาอาวุโส NTU Photo Club)

ห้องจัดแสดง M02 และ M03 นำเสนอ: คำตอบ (Answer) ภาพบุคคลจากการแสดง 46 ภาพ ถ่ายด้วยฟิล์มขาวดำขนาดใหญ่ 4×5; ราชาแห่งการสอบ (The King of Examination); เด็กดี (Good boy); ท่วงท่า (Stance) วิดีโอการแสดงปาจี๋เฉวียน; และ หมอกาฬโรค (Plague Doctor) ไพ่ทาโรต์ที่สร้างด้วย AI 22 ใบ จับคู่กับบันทึกภาพรายวันบน Instagram 1,092 รายการ ตลอดสามปีหลังจบมัธยมปลาย

ถ้อยแถลงของศิลปิน — HSU, Che-jui Ray

การสอบคืออะไร? นักเรียนท่องจำประวัติศาสตร์ที่ผ่านพ้นไปแล้ว เพื่อเข้าสอบโจทย์ที่กำหนดขึ้นจากการเมืองและจิตสำนึกทางสังคมในปัจจุบันของตน

ในฐานะหนูทดลองรุ่นแรกของการปฏิรูปหลักสูตร 108 ของไต้หวัน ผมเขียนข้อสอบเก่าที่มีลักษณะเฉพาะของไต้หวันไว้บนด้านหน้าร่างกาย และคำตอบไว้บนด้านหลัง เพื่อสำรวจชาตินิยม การกำกับระเบียบความรู้ และการเมืองของร่างกายที่ตระหนักรู้ตนเองซึ่งฝังอยู่ในกระดาษข้อสอบ โจทย์กล่าวถึงยุคความหวาดกลัวสีขาว อายุผู้มีสิทธิเลือกตั้ง 18 ปี และประเด็นอื่น ๆ รวมทั้งใช้บทเพลงจากไต้หวันในยุคต่าง ๆ ให้ผู้ชมเลือกว่าบทเพลงใดคือ “เพลงชาติ” สำหรับตน และพร้อมกันนั้น ก็คือการเลือกอัตลักษณ์ของชาติ จากการเชื่อฟังคำตอบมาตรฐาน สู่ความสงสัย การตั้งคำถาม และในที่สุด ความพยายามค้นหาคำตอบของตนเอง

ถ้อยแถลงของภัณฑารักษ์ — ศาสตราจารย์ CHIANG Li-hua

ในฐานะหนูทดลองรุ่นแรกของการปฏิรูปหลักสูตร 108 HSU, Che-jui ถ่ายภาพตนเองขนาดเท่าตัวจริงด้วยฟิล์มขาวดำ 4×5 สำหรับชุดผลงาน คำตอบ (Answer) โดยจัดท่วงท่า “ศิลปะการต่อสู้ทางความคิด” ที่คิดขึ้นเอง ผสานกับสีหน้าดุดันของวิทยาราชในพุทธศาสนา พร้อมเขียนข้อสอบจากหลายวิชาไว้ทั่วหน้าอก แต่จงใจให้ “คำตอบ” ปรากฏบนแผ่นหลัง สิ่งนี้สื่อถึงการเรียนรู้ที่ไม่เคยเข้าใจอย่างแท้จริง เมื่อทำข้อสอบเสร็จ ความรู้ (คำตอบ) ก็ถูกโยนไปไว้ “หลัง” ศีรษะแล้ว สะท้อนว่าเราถูกสอนตั้งแต่เด็กให้ตั้งใจเรียนและเป็นนักเรียนที่ดี แต่ไม่มีใครสอนให้เราเปล่งเสียงจากภายในตนเอง ราชาแห่งการสอบผู้ไล่ตามคะแนนเต็มร้อยจะปกครองประเทศให้อยู่บนเส้นทางที่ถูกต้องและเป็นมาตรฐานได้จริงหรือ หรือทั้งหมดเป็นเพียงการฝึกยุทธ์บนกระดาษ การรบจำลองที่เกิดขึ้นเฉพาะบนกระดาษข้อสอบ?

อ่านบทความฉบับเต็ม: CHIANG, Li-hua, “Contemplating the Self: The Paradoxical Thought-Action of 'Question' and 'Answer'” (พินิจตนเอง: ปฏิบัติการทางความคิดอันย้อนแย้งของ ‘คำถาม’ และ ‘คำตอบ’)

เสวนาเปิดนิทรรศการ 21 มิถุนายน 2025 แถวหน้าจากซ้าย: ศาสตราจารย์ CHANG Kuo-chih (National Taiwan University of Arts), ภัณฑารักษ์ ศาสตราจารย์ CHIANG Li-hua, ผู้อำนวยการ CHIANG Ting-mei (Keelung City Cultural Affairs Bureau), ศิลปิน HSU, Che-jui และประธาน HSU Shun-chung (New Taipei City Traditional Music Development Association)

เสวนาร่วมกับศาสตราจารย์ CHIANG Li-hua ศาสตราจารย์ YAO Jui-chung และ HSU, Che-jui วันที่ 28 มิถุนายน 2025

ขอขอบคุณ Han Sheng Broadcasting Station สังกัด Ministry of National Defense สำหรับการสัมภาษณ์ รวมถึงผู้ดำเนินรายการ LIN, Yu-ting และ HOU, Hsin-en และโปรดิวเซอร์ YANG, Hsin-yi ความยาว 1 ชั่วโมง 4 นาที 40 วินาที

ผลงาน

HSU, Che-jui, ท่วงท่า (Stance) — วิดีโอแนวตั้ง 4K (2'50") การแสดงศิลปะการต่อสู้: ต้าปาจี๋เฉวียน
ชมบน YouTube ↗

วิดีโอพาชมนิทรรศการ คำตอบ (Answer) ความยาว 1 นาที 40 วินาที มีผู้เข้าชมประมาณ 5,000 คนตลอดสามสัปดาห์ที่จัดแสดง
ชมบน YouTube ↗

“เราถูกสอนตั้งแต่เด็กให้เป็นนักเรียนที่ดี ให้ตั้งใจเรียน แต่ไม่มีใครสอนผมให้ค้นหาเสียงของตนเอง”

รหัสเครื่องจักรสอบ: 10830177

ในฐานะหนูทดลองรุ่นแรกของการปฏิรูปหลักสูตร 108 HSU, Che-jui คิดการแสดงที่เรียกว่า “ศิลปะการต่อสู้ทางความคิด” โดยจารึกข้อสอบเก่าที่มีลักษณะเฉพาะของการสอบเข้ามหาวิทยาลัยไต้หวันลงบนร่างกายตนเอง ทั้ง TSMC ลัทธิไตรราษฎร์ การยกเลิกโทษประหารชีวิต จู้อินฝูห้าว และอื่น ๆ พร้อมตั้ง “การทดลองทางความคิดสำหรับโจทย์ที่ยังมาไม่ถึง” เช่น การลงประชามติและเพลงชาติ เขาผสานสิ่งเหล่านี้กับสีหน้าเบิกตากว้างและดุดันของวิทยาราชในพุทธศาสนาวัชรยาน ทำให้แว่นตาส่องสว่างราวกับกำลังเบิกเนตรเครื่องจักรสอบ แล้วถ่ายภาพตนเองขนาดเท่าตัวจริงด้วยฟิล์มขาวดำขนาดใหญ่ 4×5 พร้อมเขียนนิทานอุปมาประกอบ เพื่อทบทวนบาดแผลที่ “การเรียนโดยไม่เข้าใจอย่างแท้จริง” ทิ้งไว้ในชีวิต

ความเจ็บปวดจากความรักทำให้ HSU, Che-jui สาบานทั้งน้ำตาว่าจะเริ่มสร้างงานศิลปะ เขาทบทวนว่าไม่ว่าจะเผชิญครอบครัวเดิม คนรัก ครู หรือเพื่อน ตนก็มักลดคุณค่าตนเองจนเป็นนิสัย เพื่อทำตามความคาดหวังของผู้อื่น ผลงานที่ตั้งใจทำและดำเนินต่อเนื่องนี้จึงเริ่มจากการทบทวนนิสัยเอาใจผู้อื่นของศิลปิน ย้อนสู่แนวโน้มการเชื่อฟังที่หยั่งลึกในมนุษย์ โดยใช้ชีวิตของคนคนหนึ่งสะท้อนประสบการณ์ร่วมข้ามรุ่น จากการไล่ตามคำตอบมาตรฐาน สู่การตั้งคำถาม และในที่สุดก็พยายามค้นหาคำตอบของตนเอง

ในระบบการศึกษาที่หมดศรัทธาและยึดติดกับกรอบความคิด นักเรียนต้องเดาให้ได้ว่าผู้ออกข้อสอบต้องการอะไรเพื่อให้ได้คะแนนดี ระหว่างทางจึงสูญเสีย “เสียงของตนเอง” หากมองอย่างกว้าง การสอบแทรกซึมอยู่ตลอดชีวิต ทั้งเด็กที่พ่อแม่เปรียบเทียบกัน ผู้ใหญ่ที่แข่งขันสมัครงานและเลื่อนตำแหน่ง ผู้สูงอายุที่เข้ารับการตรวจสุขภาพ แม้แต่การเลือกตั้งทั่วไปทุกสี่ปีก็ถูกเรียกติดตลกว่าเป็นการทดสอบสติปัญญาครั้งใหญ่

การผสานข้อสอบกับศิลปะการต่อสู้ชวนให้นึกถึงความเชี่ยวชาญทั้งบุ๋นและบู๊ แต่เมื่อถึงจุดนั้น การฝึกยุทธ์หรือแม้แต่การเรียนทั้งหมดมีไว้เพียงเพื่อรับใช้ชาติหรือ? ทั้งความคิดและจิตวิญญาณล้วนไม่เป็นอิสระ อีกทั้งขณะเป็นนักเรียน เขามักยืดเส้นในห้องเรียนเพื่อบรรเทาความปวดเมื่อยจากการอดนอนอ่านหนังสือ HSU, Che-jui จึงสังเกตว่าการสอบและศิลปะการต่อสู้ต่างต้องอาศัยการทำซ้ำทุกวัน “ฝึก” จนความรู้ (ท่วงท่า) จารึกลงถึงกระดูก เดิมทั้งสองอย่างมีไว้บ่มเพาะตนเอง แต่ปัจจุบันนักเรียนไล่ตามเพียงคะแนนและอันดับ: “พอสอบเสร็จ ก็คืนความรู้ให้ครูไปหมดแล้ว”

นิทรรศการเดี่ยวครั้งแรกของเขาจัดที่ Keelung Museum of Art ระหว่างเตรียมงาน HSU, Che-jui ฝันว่าโรงเรียนเป็นสวนสัตว์ และนักเรียนทำได้เพียงพูดซ้ำตามครูเหมือนนกแก้ว วันหนึ่งเขาบินไปสู่โลกใหม่ เชื่อว่าในที่สุดจะพูดด้วยเสียงของตนเองได้ แต่กลับพบว่าถูกจับด้วยตาข่ายซ้ำแล้วซ้ำเล่า ซึ่งท้ายที่สุดก็คือสื่อสังคมออนไลน์ จากความฝันนี้จึงเกิดเป็น หมอกาฬโรค (Plague Doctor): การผสานไพ่ทาโรต์เข้ากับบันทึกประจำวัน

สามปีก่อน เมื่อการสอบเข้ามหาวิทยาลัยสิ้นสุดลง ชีวิตก็สูญเสียจุดศูนย์ถ่วงอย่างฉับพลัน ประกอบกับสุขภาพจิตที่ย่ำแย่ HSU, Che-jui มักลืมว่าวันนั้นเป็นวันอะไร หรือเหตุใดรอยใหม่จึงปรากฏบนร่างกายอยู่เสมอ การกดทับตนเองมาเป็นเวลานานทำให้เขาปลดปล่อยอารมณ์ไม่ได้ เขาเขียนบันทึกภาพรายวันรายการแรกบนสื่อสังคมออนไลน์ว่า “วันนี้เหมือนจะก้าวหน้าขึ้นนะ ร้องไห้ออกมาได้ห้าหยดแล้ว เก็บของก่อน ไปทำงานพิเศษ!”

บัดนี้ HSU, Che-jui นำบันทึกเหล่านี้ตลอดสามปี รวม 1,092 รายการ มาจัดวางเพื่อแสดง โดยหนึ่งแผ่นแทนหนึ่งฤดูกาล (สามเดือน) ในภาพหมู่ภายในบันทึก ใบหน้าของทุกคนยกเว้นเขาถูกปิดด้วยสติกเกอร์สีทอง นอกจากปกป้องความเป็นส่วนตัวแล้ว ยังเป็นสัญลักษณ์ของความโดดเดี่ยวและ “จุดเชื่อม” ในเครือข่ายสังคมของแต่ละคน เมื่อถอดการอยู่ร่วมกัน หรือแม้แต่การเป็นเพียงฉากหลังของเหล่าคนดังและเพื่อนฝูงออกไปแล้ว ฉันคือใคร?

ตอนมัธยมปลายปีที่สอง การระบาดทำให้โรงเรียนปิดและทุกคนต้องเรียนออนไลน์ เพื่อนที่เคยหัวเราะด้วยกันอย่างสนิทสนมไม่มีใครติดต่อเขามาเลย กลับกลายเป็นว่าเขาคุยกับเพื่อนร่วมห้องอีกคนผ่านแชตได้อย่างเป็นธรรมชาติ เมื่อการระบาดสิ้นสุดและกลับไปเรียน ความสนิทสนมแบบนั้นกับเพื่อนคนเดิมกลับไม่อาจเกิดขึ้นอีก อัตลักษณ์ดิจิทัลจึงเป็นคนละเรื่องกับความเป็นจริงโดยสิ้นเชิง ทุกคนสวมหน้ากากต่างกัน แสดงทางออนไลน์เฉพาะสิ่งที่อยากให้สาธารณชนเห็น ซึ่งส่วนใหญ่เป็นด้านที่ดูดีและน่าชื่นชม ความไม่แน่นอนของอนาคตยังทำให้ HSU, Che-jui ฝันร้ายอยู่บ่อยครั้ง จนสะดุ้งตื่นก่อนรุ่งสาง แล้วหยิบไพ่ทาโรต์ขึ้นมาเพื่อดูว่าฝันนั้นอาจหมายถึงอะไร

HSU, Che-jui ก้าวต่อไปด้วยการออกแบบไพ่ทาโรต์ของตนเองโดยใช้ AI ในสำรับนี้ เขาสวมหน้ากากหมอกาฬโรค เพื่อปิดกั้นสายตาจากสื่อสังคมออนไลน์ และค้นหาเสียงของตนเองท่ามกลางวัฏจักรการระบาดที่เกิดซ้ำไม่รู้จบ จากนั้นจึงจับคู่บันทึกแต่ละฤดูกาลซึ่งยาวสามเดือนเข้ากับเรื่องราวของไพ่ทาโรต์ที่สอดคล้องกัน

จากการถูกเลี้ยงดูให้เป็นคนแบบหนึ่ง สู่การเลือกด้วยตนเองว่าจะนำเสนอตัวตนใดบนโลกออนไลน์ ทุกก้าวของเขาเผชิญแรงกดดันจากการเฝ้ามอง ทั้งความคาดหวังของผู้อื่น (ภายนอก) และการเซ็นเซอร์ตนเอง (ภายใน) HSU, Che-jui จัดแสดง คำตอบ (Answer) และ หมอกาฬโรค (Plague Doctor) ร่วมกัน และตลอดสามสัปดาห์ที่จัดแสดง เขาพูดคุยกับผู้ชมในห้องจัดแสดงทุกวัน รับฟังเรื่องราวของผู้คนทุกช่วงวัย

คำตอบ (Answer) โปสเตอร์นิทรรศการเดี่ยวของ HSU, Che-jui ที่ Keelung Museum of Art ดาวน์โหลดชุดข้อมูลสำหรับสื่อ ↗

กิตติกรรมประกาศ

ขอขอบคุณจากใจแด่ครู เพื่อน และผู้ชมที่ยอมสละเวลาทั้งวันมาชมนิทรรศการ ผมซาบซึ้งมากจริง ๆ

สำหรับนิทรรศการเดี่ยวครั้งแรกของผม ขอบคุณทุกคนที่ช่วยเหลือ คาดหวังและให้ข้อเสนอแนะต่อผลงาน รวมถึงร่วมพูดคุยถึงความเป็นไปได้ต่อไปของนิทรรศการ ขอบคุณเพื่อน ๆ มากมายที่แบ่งปันข่าวทางออนไลน์และส่งข้อความอวยพร ขอขอบคุณอีกครั้งแด่ผู้อำนวยการ CHIANG Ting-mei แห่ง Keelung City Cultural Affairs Bureau ภัณฑารักษ์ ศาสตราจารย์ CHIANG Li-hua และวิทยากรรับเชิญ ศาสตราจารย์ YAO Jui-chung สำหรับแรงสนับสนุนอย่างเต็มที่ที่ทำให้งานนี้เกิดขึ้นได้

ผมซาบซึ้งอย่างยิ่งต่อศิลปินรุ่นพี่หลายท่านที่ให้คำแนะนำ และยินดีที่ได้สนทนาอย่างอบอุ่นกับครอบครัวและเพื่อนฝูง ความขอบคุณนี้เกินกว่าจะบรรยาย

สามสัปดาห์ผ่านไปในพริบตา แต่สิ่งที่นิทรรศการปลุกขึ้นในใจจะยังคงอยู่ ในวัยยี่สิบเอ็ด ผมกำลังก้าวสู่บทใหม่ของชีวิต และรอคอยที่จะได้พบทุกคนอีกครั้ง

ภาพนิทรรศการและการจัดแสดงโดย PENG, Sung-wei 彭菘瑋 (ที่ปรึกษาอาวุโส NTU Photo Club)

วันติดตั้งงาน — 16 มิถุนายน 2025
ขอขอบคุณ CAI, Rui-yu จาก TNUA Curatorial Studies สำหรับการช่วยจัดแสง และทีมติดตั้ง: YANG, Chen-hao ผู้สอนทักษะ NTU Photo Club, PENG, Sung-wei ที่ปรึกษาอาวุโส, ZHONG, Da-fang รองประธาน, ZHU, Jia-le หัวหน้าฝ่ายบำรุงรักษา, LIANG, Hao-jun หัวหน้าห้องมืด และ WU, Sheng-hao สมาชิกฝ่ายบำรุงรักษา ดูโพสต์บน Instagram ↗

วันรื้อถอนงาน — 6 กรกฎาคม 2025
ขอขอบคุณ YANG, Chen-hao ผู้สอนทักษะ NTU Photo Club และ HSU, Hsin-tse สมาชิกฝ่ายบำรุงรักษา 許信澤 (Zawa/ザワ), CHEN, Kuan-ting ประธาน National Cheng Kung University Photo Club และเพื่อน ๆ ZUO, Yu-en กับ 940 ดูโพสต์บน Instagram ↗